Franchiseovereenkomsten

Franchiseovereenkomst

De franchiseovereenkomst is de overeenkomst waarbij een franchisenemer een door een franchisegever ontwikkelde ‘formule’ zelfstandig gaat exploiteren, maar waarbij een uniforme uitstraling naar de markt de basis is. Een franchiseovereenkomst geeft de franchisegever de mogelijkheid om met een beperkt ondernemersrisico op te schalen en zijn onderneming uit te breiden. Het biedt de franchisenemer de mogelijkheid een onderneming te exploiteren met gebruik van reeds opgebouwde kennis, goodwill en schaalvoordelen van de franchisegever.

Inhoud franchiseovereenkomsten

De franchiseovereenkomst heeft vaak het karakter van een “verzamelovereenkomst”, waarbij de overeenkomst kenmerken van een of meer van de volgende overeenkomsten heeft:

• een licentieovereenkomst voor het rechtmatig voeren van een naam of merk;
• een distributieovereenkomst voor het in- en verkopen van goederen;
• een detacheringsovereenkomst voor de inhuur van personeel;
• een huurovereenkomst voor het gebruik van een bedrijfsruimte;

Hoewel de franchiseovereenkomst een overeenkomst is die (momenteel nog) niet geregeld wordt in de wet, zijn hiervoor genoemde overeenkomsten deels wel overeenkomsten waar de wet (vorm)voorschriften of mededingingsrechtelijke gevolgen aan verbindt. Bij het opstellen van een franchiseovereenkomst, maar ook bij daarmee verband houdende conflicten, moeten wettelijke voorschriften dus goed in het oog worden gehouden aangezien deze – soms onbedoeld – onverwacht grote gevolgen kunnen hebben voor de positie van de franchisegever en/of franchisenemer.

Onderwerpen franchiseovereenkomst

Onderwerpen die naar onze mening in ieder geval thuishoren in een franchiseovereenkomst zijn de volgende:

• Een goede beschrijving van de formule
• Het (exclusieve) gebied dat aan de franchisenemer wordt toegewezen
• Vergoedingen, betalingsvoorwaarden en goodwill
• Intellectuele eigendomsrechten
• Inrichting/huisstijl, marketing etc. (veelal uitgewerkt in een handboek)
• Concurrentiebeding
• Training en opleiding
• Boekhouding en administratie
• Duur en (tussentijdse) beëindiging

Aangaan franchiseovereenkomst

Voordat een franchiseovereenkomst wordt overeengekomen, moet de franchisenemer veelal eerst een geheimhoudingsovereenkomst (ook wel ‘NDA’ of ‘non disclosure agreement’ genoemd) ondertekenen om te voorkomen dat bedrijfsgevoelige informatie over de formule of de financiële situatie van de franchisegever op straat komt te liggen. In sommige gevallen wordt tussen partijen ook nog een intentieverklaring (ook wel letter of intent of LOI genoemd) gesloten voordat ze de formele franchiseovereenkomst aangaan. Op basis van die NDA en/of LOI gaan partijen dan aan de slag met het ondernemingsplan en (huur)locatie. Vaak moet de franchisenemer op dat moment ook (een deel van) de instapvergoeding (entree fee) betalen. Echter, zowel de franchisegever als de franchisenemer kunnen in dit stadium nog besluiten om zich terug te trekken.

Nederlandse Franchise Code

Momenteel kennen wij in Nederland (nog) geen formele wetgeving op het gebied van franchising. Wel is er de Nederlandse Franchise Code. Deze Code is een vorm van zelfregulering en geeft gedragsregels voor franchisegevers en franchisenemers bij het aangaan, uitvoeren en ontbinden van een franchiseovereenkomsten. Bij een conflict kunnen de franchisegever en franchisenemer zich wenden tot de Franchise Geschillen Commissie.

Wet Franchise

Om de positie van de franchisenemer beter te beschermen (ook in de voorfase van de daadwerkelijke ondertekening van de franchiseovereenkomst), is in december 2018 het wetsvoorstel Wet Franchise gepubliceerd. Op 11 februari 2020 is het wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. De huidige verwachting is momenteel dat deze eind 2020 / begin 2021 in werking zal treden.
De kernonderwerpen binnen de Wet Franchise zijn:

• de precontractuele uitwisseling van informatie en verplichte bedenktijd van vier weken voor de franchisenemer;
• de mogelijkheid tot tussentijdse wijziging van een lopende franchiseovereenkomst;
• de beëindiging van de franchise;
• het overleg tussen franchisegever en zijn franchisenemer.

De Wet Franchise zal van dwingend recht worden waarvan enkel ten gunste van de franchisenemer kan worden afgeweken.