Mijn social media account is verwijderd, wat kan ik doen?

Je opent Instagram, TikTok of X (voorheen Twitter) en je krijgt een foutmelding: je account is verwijderd. Je bent niet de enige. Alleen al op Instagram worden iedere zes maanden meer dan 43 miljoen accounts beëindigd. Vaak zonder duidelijke redenen. Wat zijn je rechten en wat kun je ertegen doen?

Komt het vaak voor dat een social media account wordt verwijderd?

Ja, het komt zeer regelmatig voor dat een social media account verwijderd of tijdelijk geblokkeerd wordt. Uit recent onderzoek dat ik uitvoerde ten behoeve van een artikel voor het Nederlands Juristenblad (NJB), blijkt dat over een periode van 6 maanden in 2025 op Instagram meer dan 43 miljoen accounts worden beëindigd, op TikTok bijna 5 miljoen en op X (geëxtrapoleerd) ongeveer 52 miljoen. Voor Instagram betekent dit dat ongeveer 16% van de actieve EU-accounts over deze periode beëindigd is. Bij Instagram en X wordt het overgrote deel (Insta 92%, X 99%) automatisch, dus zonder menselijke tussenkomst, verwijderd.

Waarom wordt een social media account verwijderd?

De reden dat een social media account wordt verwijderd is doorgaans omdat het account (vermeend) in strijd heeft gehandeld met de gebruiksvoorwaarden van het social media platform. Die onderliggende gebruiksvoorwaarden verschillen van platform tot platform en geven in de praktijk veel ruimte voor interpretatie. Veelvoorkomende redenen zijn auteursrechtelijke inbreuken of het plaatsen van content die het platform als schadelijk/onwenselijk beschouwt. Ook verandert regelmatig het beleid van wat wel en wat niet is toegestaan.

Op grond van artikel 16 van de Digital Services Act (Verordening (EU) 2022/2065, DSA) is een platform verplicht om bij het nemen van een maatregel, zoals het verwijderen, aan te geven wat de reden is voor de maatregel. In de praktijk gebeurt dat niet of is de reden dusdanig breed geformuleerd dat niet duidelijk is welke bepaling in de gebruiksvoorwaarden zou zijn geschonden.

Uit de transparantierapportages die de platforms verplicht moeten publiceren valt op te maken dat bij Instagram en X het overgrote deel geautomatiseerd wordt verwijderd, dat gaat dan op basis van een algoritme dat bijvoorbeeld bepaalde afbeeldingen of teksten herkent. Ook komt het voor, maar in aantallen is dat een minderheid, dat een social media platform maatregelen neemt nadat andere platformgebruikers een melding hebben gedaan.

Welke andere maatregelen kan een social media platform nemen?

Naast het verwijderen van een social media account kan het ook voorkomen dat een account tijdelijk wordt geblokkeerd. Tevens kan enkel een individuele post worden verwijderd. Listiger is het zogenaamde shadow banning. Dat betekent dat een bericht of een account niet wordt geblokkeerd of verwijderd, maar dat het bericht (of berichten van een account) niet of slechts heel beperkt aan andere gebruikers wordt getoond. De gebruiker van het desbetreffende social media account merkt daar in eerste instantie niets van, behalve dat het aantal reacties op een bericht wellicht tegenvalt. Overigens moet ook in het geval van shadow banning de gebruiker worden geïnformeerd op grond van artikel 16 DSA, gelezen in samenhang met overweging 55 DSA waarin shadow banning uitdrukkelijk wordt benoemd. In de praktijk gebeurt dit echter (meestal?) niet.

Heeft het zin om te klagen tegen een maatregel van het social media platform?

Ja, het heeft zin om te klagen bij het social media platform. Op grond van artikel 20 DSA zijn onlineplatforms verplicht om een intern klachtenmechanisme aan te bieden aan gebruikers die door een maatregel worden getroffen. Uit de transparantierapportages blijkt dat klachten die een gebruiker indient met betrekking tot verwijderde inhoud in ongeveer een derde van de gevallen gelijk krijgen. Bij klachten over verwijderde accounts zijn de verschillen groter: op Instagram wordt 38% van de klachten gehonoreerd, op X slechts 12%.

Het afhandelen van klachten onder dit interne klachtensysteem gaat snel, vaak heeft de gebruiker binnen een paar uur een reactie op een klacht.

Als een klacht niet naar tevredenheid wordt opgelost staat de weg open naar een onafhankelijk buitengerechtelijk geschillenbeslechtingsorgaan (artikel 21 DSA). Het is laagdrempelig en kosteloos om hier een klacht in te dienen. Het besluit van het geschillenbeslechtingsorgaan is op grond van artikel 21 lid 2 DSA bindend voor het platform. Uit mijn onderzoek blijkt echter dat platforms dit besluit in 75% van de gevallen niet opvolgen.

Wat kan ik zelf doen als een social media platform een maatregel heeft genomen?

Allereerst loont het om zelf een klacht bij het betreffende social media platform in te dienen. Meestal gaat dat via een standaardformulier. Als je een bericht over een opgelegde maatregel hebt gehad van het platform zit daar in de meeste gevallen een uitleg en een directe link naar een klachtenformulier bij.

Als de klacht niet wordt gehonoreerd kun je een klacht indienen bij een onafhankelijk buitengerechtelijk geschilorgaan. De Europese Commissie houdt een lijst bij van de gecertificeerde instanties, je kunt dan de organisatie kiezen die past bij het social media platform waar jij het geschil mee hebt en communiceert in een taal die jij beheerst.

Daarnaast is het mogelijk om een klacht in te dienen bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De ACM houdt toezicht op de naleving van de DSA door social media platforms. Overigens lost de ACM in beginsel geen individuele geschillen op, zij gebruikt meldingen van platformgebruikers als signalen om te beoordelen of social media platforms (structureel) hun zorgvuldigheidsverplichtingen uit de DSA nakomen.

Wat kan Penrose voor je doen?

Uit bovenstaande blijkt dat je zelf veel kunt doen. Maar soms leidt dit niet tot het gewenste resultaat, bijvoorbeeld omdat het social media platform niet motiveert waarom een maatregel is genomen, of omdat het oordeel van een buitengerechtelijk geschillenbeslechtingsorgaan door het social media platform niet wordt gevolgd. In een dergelijk geval staat de weg naar de civiele rechter open. Neem vrijblijvend contact op met Martijn Berk om de mogelijkheden te bespreken.