Kan ik informatie over mij die op internet staat laten verwijderen?

Het is ondenkbaar dat je niet eerst even “gegoogeld” wordt voordat er een uitnodiging volgt voor een sollicitatiegesprek, een kennismaking met een nieuwe klant of zelfs een date. Informatie op internet die onjuist, verouderd of eenzijdig is, kan ertoe leiden dat je niet wordt uitgenodigd voor een dergelijk gesprek of dat je eerst iets hebt uit te leggen.

In dit artikel leg ik uit wat je kunt doen om informatie die op internet staat te laten verwijderen.

Welke mogelijkheden bestaan er?

Er zijn grofweg twee mogelijkheden om informatie te laten verwijderen. Allereerst kun je de betreffende website benaderen met een verzoek de informatie te verwijderen of te anonimiseren. Daarnaast kun je de grote zoekmachines gemotiveerd verzoeken om bepaalde pagina’s niet meer te tonen in de zoekresultaten wanneer op een bepaalde zoekterm, zoals je naam, wordt gezocht.

In de praktijk is het raadzaam om beide mogelijkheden parallel in te zetten. Het beoordelen van een verzoek door een zoekmachine is een gestandaardiseerde procedure en verloopt meestal relatief snel (enkele weken). Het verwijderen van informatie op een website wordt soms al binnen één dag verwerkt, maar soms vergt dit een juridische procedure en kan het van vele maanden duren.

Het blijft van groot belang om verwijdering van de informatie bij de bron te verzoeken, óók als een pagina in de zoekmachines al is afgeschermd. Technische ontwikkelingen gaan snel en zijn onvoorspelbaar; daarom is het van belang om de informatie ook bij de bron verwijderd te hebben.

Wat zijn de regels over het verwijderen van informatie van een website?

Je kunt niet zomaar de eigenaar van een website of een zoekmachine dwingen informatie te verwijderen. Zeker niet als de informatie feitelijk juist is, denk bijvoorbeeld aan een faillissement dat jaren geleden heeft plaatsgevonden. Toch kan dit in de praktijk bij het opstarten van een nieuwe onderneming of het verkrijgen van financiering een behoorlijk obstakel vormen.

Op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) heeft iemand het recht te verzoeken zijn persoonsgegevens te laten wissen (artikel 17 AVG). Ook wel bekend als ‘het recht op vergetelheid’. De belangrijkste gronden hiervoor zijn:

• de persoonsgegevens zijn niet meer nodig voor de doeleinden waarvoor ze zijn verwerkt;
• de betrokkene trekt eerder gegeven toestemming in en er is geen andere rechtsgrond voor de verwerking;
• de betrokkene maakt bezwaar tegen de verwerking en er zijn geen prevalerende dwingende gerechtvaardigde gronden voor de verwerking; of
• de persoonsgegevens zijn onrechtmatig verwerkt.

Het komt regelmatig voor dat een eigenaar van een website bij een dergelijk verzoek een beroep doet op de zogenaamde “journalistieke exceptie” die is opgenomen in artikel 43 van de Nederlandse Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG). Er moet dan sprake zijn van een publicatie voor uitsluitend journalistieke doeleinden; een begrip dat volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) breed moet worden uitgelegd. Als deze exceptie van toepassing is, zijn een aantal rechten die een betrokkene op grond van de AVG heeft, waaronder het recht op gegevenswissing, niet van toepassing.

Dat betekent echter niet dat je bij een dergelijk verweer geen enkel rechtsmiddel hebt: je kunt je tot de rechter wenden, die vervolgens een belangenafweging zal maken: weegt de persvrijheid op tegen de inbreuk op het privéleven van de betrokkene?

Hoe dien ik een verwijderingsverzoek in bij een zoekmachine?

Bij een zoekmachine kun je op basis van artikel 17 AVG en jurisprudentie van het HvJ EU een verzoek indienen om bepaalde pagina’s bij een bepaalde zoekopdracht niet meer te tonen.

Dat kan voor de twee grootste zoekmachines via de onderstaande formulieren. Je geeft in het betreffende formulier aan welke zoektermen en welke pagina’s het betreft. Op grond van artikel 12 lid 3 AVG dient de zoekmachine in beginsel binnen één maand te reageren.

• Google
• Bing

Overigens geldt dit recht alleen binnen de Europese Unie, met andere woorden als iemand in de Verenigde Staten (of via een VPN) de Amerikaanse versie van de zoekmachine gebruikt worden de resultaten ongefilterd getoond.

Hoe dien ik een verwijderingsverzoek in bij een website?

Dit hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals welke website het betreft. Het maakt uit of het een landelijke krant is of een lokale buurtblog. In veel gevallen is het de moeite waard om zelf een korte e-mail te sturen naar de eigenaar van de website, waarin je uitlegt welke hinder je ondervindt van de online aanwezige informatie en vriendelijk verzoekt de informatie te verwijderen of te anonimiseren.

Werpt dat geen vruchten af, dan zou een sommatiebrief van een advocaat kunnen helpen, of zelfs een gerechtelijke procedure zoals een kort geding als het een spoedeisende zaak betreft.

Casus uit de praktijk

Namens een van mijn cliënten heb ik het hierboven beschreven parallelle spoor al eens uitgezet. Deze cliënt is een ondernemer die meer dan tien jaar geleden met een van zijn ondernemingen failliet was gegaan. Over dit faillissement is op verschillende blogs en in lokale kranten gepubliceerd. Ook waren de faillissementsverslagen van de curator nog steeds eenvoudig te vinden. De cliënt ondervond veel hinder van deze publicaties, met name omdat een nieuwe onderneming werd opgezet.

Enerzijds heb ik verzoeken bij de grote zoekmachines ingediend om, wanneer op de naam van cliënt gezocht wordt, de berichten over het faillissement niet langer te tonen. Anderzijds heb ik alle betrokken websites aangeschreven met het verzoek om de informatie te verwijderen dan wel te anonimiseren.

In bijna alle gevallen werd, soms na enig aandringen, de informatie verwijderd. Slechts in één geval was een kort geding nodig om de informatie verwijderd te krijgen. Hoewel in de aanloop naar de zitting gehoor werd gegeven aan de vordering tot verwijdering, hebben we de zaak niet ingetrokken om een proceskostenveroordeling te vragen. Deze is toegewezen en de rechter heeft in het vonnis de belangenafweging met betrekking tot het verwijderen van de gegevens nader uitgewerkt in het voordeel van mijn cliënt.